GLOBALG.A.P là gì? Khám phá tiêu chuẩn quốc tế giúp nông sản Việt nâng tầm giá trị!

GLOBALG.A.P là một trong những bộ tiêu chuẩn quan trọng nhất trong ngành nông nghiệp hiện đại, đảm bảo an toàn thực phẩm và duy trì thực hành canh tác bền vững ngay từ trang trại. Ra đời vào cuối thập niên 1990 trước các khủng hoảng lớn về an toàn nông sản tại châu Âu, GLOBALG.A.P nhanh chóng trở thành “ngôn ngữ chung” kết nối nhà sản xuất và nhà bán lẻ toàn cầu, tạo nền tảng cho sản phẩm nông nghiệp an toàn, minh bạch và đáng tin cậy trên thị trường quốc tế.

Nguồn gốc và hành trình phát triển của GLOBALG.A.P

GLOBALG.A.P ra đời từ cuối thập niên 1990, khi ngành nông nghiệp châu Âu đối mặt với nhiều khủng hoảng về an toàn thực phẩm, đặc biệt là Bệnh bò điên (BSE) năm 1996 và các vụ việc dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt mức trên nông sản tươi.

Trước rủi ro pháp lý và uy tín, năm 1997, các nhà bán lẻ lớn tại châu Âu đã lập nhóm Euro-Retailer Produce Working Group (EUREP) để thống nhất một bộ tiêu chuẩn chung về Thực hành nông nghiệp tốt (G.A.P). Từ sáng kiến này, EUREPGAP ra đời nhằm kiểm soát rủi ro ngay từ trang trại và củng cố niềm tin của người tiêu dùng.

Nguồn gốc và hành trình phát triển của GLOBALG.A.P.

Nhờ tính thực tiễn và giá trị thương mại, EUREPGAP nhanh chóng được áp dụng rộng rãi ngoài châu Âu bởi các nhà sản xuất muốn tiếp cận thị trường EU. Đến năm 2007, bộ tiêu chuẩn chính thức đổi tên thành GLOBALG.A.P, phản ánh mục tiêu mở rộng toàn cầu và khẳng định vai trò như một “ngôn ngữ chung” về canh tác an toàn và bền vững giữa người mua – người bán trên toàn thế giới.

Tầm quan trọng của GLOBALG.A.P

GLOBALG.A.P ngày càng trở thành tiêu chuẩn bắt buộc đối với nhà sản xuất nông sản và thủy sản muốn tiếp cận thị trường quốc tế. Với hơn 195.000 nhà sản xuất được chứng nhận trên 130 quốc gia, quản lý hơn 4,5 triệu ha đất trồng trọt và 2,8 triệu tấn thủy sản, chứng chỉ này không chỉ đảm bảo nguồn gốc minh bạch và an toàn thực phẩm, mà còn tăng giá trị sản phẩm, uy tín thương hiệu và khả năng xuất khẩu. 

Phiên bản IFA v6 được GFSI công nhận, kết hợp với các chương trình quản lý bền vững như SPRING, giúp nhà sản xuất tiết kiệm tài nguyên, giảm rủi ro hóa chất và đáp ứng yêu cầu khắt khe từ các siêu thị, đối tác nước ngoài. Sự minh bạch về vi phạm MRL tại nhiều quốc gia còn nâng cao niềm tin của người tiêu dùng và nhà nhập khẩu. Những con số này cho thấy, không áp dụng GLOBALG.A.P đồng nghĩa với việc bỏ lỡ cơ hội thị trường quốc tế, gặp rủi ro pháp lý và thua thiệt cạnh tranh, vì vậy các nhà sản xuất hiện nay phải thực hiện chứng chỉ để tồn tại và phát triển bền vững.

Ai nên áp dụng GLOBALG.A.P để tăng giá trị nông sản? 

GLOBALG.A.P phù hợp với nhiều nhóm đối tượng, không chỉ các trang trại lớn mà cả các mô hình nhỏ và liên kết chuỗi.

Đối tượng áp dụng GLOBALG.A.P.

1. Trang trại sản xuất nông sản xuất khẩu

Rau củ quả tươi (xoài, thanh long, chuối, bơ, sầu riêng…)

Cà phê, hồ tiêu, ca cao, chè

Các sản phẩm thủy sản nuôi (tôm, cá tra…)

2.Doanh nghiệp chế biến và cung ứng chuỗi bán lẻ

GLOBALG.A.P giúp doanh nghiệp minh bạch hóa nguồn nguyên liệu đầu vào, đảm bảo an toàn cho chuỗi cung ứng.

3.Hợp tác xã và tổ nhóm liên kết sản xuất

Mô hình nhóm liên kết giúp chia sẻ chi phí đánh giá, đào tạo và giám sát nội bộ.

4.Các doanh nghiệp cung cấp thức ăn chăn nuôi

GLOBALG.A.P có các module dành riêng cho nhà máy thức ăn hỗn hợp, giúp gia tăng uy tín khi bán cho các trang trại lớn.

5.Các doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao

Đôi khi các nông trại ứng dụng nhà kính, thủy canh, khí canh… cần chứng nhận để mở rộng thị trường và thu hút vốn đầu tư.

GLOBALG.A.P mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp?

Việc đầu tư vào chứng nhận GLOBALG.A.P đòi hỏi chi phí không nhỏ về tài chính, nhân lực và thời gian. Vậy lợi ích thu lại là gì? Phân tích dưới đây sẽ làm rõ các giá trị đa chiều mà tiêu chuẩn này mang lại.

Lợi ích kinh tế: Chìa khóa vàng và giá trị gia tăng

Lợi ích rõ ràng nhất của GLOBALG.A.P là khả năng mở cửa thị trường.

• Thị trường mục tiêu: Đối với các thị trường cao cấp như Liên minh Châu Âu (EU), Hoa Kỳ, Nhật Bản, và các chuỗi bán lẻ toàn cầu (Walmart, AEON, Tesco, Carrefour), GLOBALG.A.P thường được xem là điều kiện tiên quyết để bắt đầu đàm phán hợp đồng. Nếu không có nó, nông sản Việt Nam thường bị kẹt ở phân khúc thị trường giá rẻ, chợ đầu mối hoặc xuất khẩu tiểu ngạch sang Trung Quốc với rủi ro thanh toán và biến động giá cực cao.   
• Tối ưu hóa chi phí sản xuất: Một nghịch lý thú vị là mặc dù chi phí chứng nhận cao nhưng việc áp dụng GLOBALG.A.P lại giúp giảm chi phí sản xuất về dài hạn. Việc tuân thủ quy trình IPM giúp nông dân giảm số lần phun thuốc và lượng phân bón sử dụng.
• Thực tế, tại Hợp tác xã Xoài Mỹ Xương (Đồng Tháp), việc áp dụng quy trình GLOBALG.A.P đã giúp giảm 50% số lần phun thuốc bảo vệ thực vật, trong khi năng suất vẫn đạt 10-12 tấn/ha với tỷ lệ quả đạt loại 1 lên tới 80%.   

GLOBALG.A.P. mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp

Quản trị rủi ro và truy xuất nguồn gốc

Hệ thống GLOBALG.A.P yêu cầu thiết lập một hệ thống truy xuất nguồn gốc chặt chẽ đến từng lô hàng.

Bảo vệ thương hiệu: Khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm (ví dụ: phát hiện vi khuẩn E.coli), hệ thống truy xuất cho phép khoanh vùng chính xác lô hàng bị lỗi và trang trại nguồn, thay vì phải thu hồi toàn bộ sản phẩm trên thị trường. Điều này giảm thiểu thiệt hại kinh tế và bảo vệ uy tín của nhà sản xuất.   

Minh bạch thông tin: Thông qua mã số GGN và nhãn GGN, người tiêu dùng có thể tra cứu thông tin về trang trại, tạo dựng niềm tin và sự gắn kết với sản phẩm.   

Lợi ích xã hội và môi trường

Phúc lợi người lao động: Thông qua IFA và đặc biệt là add-on GRASP, môi trường làm việc tại các trang trại được cải thiện đáng kể. Người lao động được trang bị bảo hộ lao động, được đào tạo về an toàn hóa chất và sơ cấp cứu, giảm thiểu tai nạn lao động và các bệnh nghề nghiệP   

Bảo vệ hệ sinh thái: Các quy định nghiêm ngặt về quản lý rác thải, nước thải và bảo vệ động vật hoang dã giúp giảm tác động tiêu cực của nông nghiệp lên môi trường. Việc sử dụng nước hiệu quả hơn thông qua SPRING giúp bảo vệ nguồn tài nguyên nước ngầm đang ngày càng cạn kiệt.   

KẾT LUẬN

GLOBALG.A.P ngày nay không chỉ là một tiêu chuẩn kiểm soát an toàn thực phẩm mà đã trở thành nền tảng chiến lược giúp doanh nghiệp nông nghiệp nâng cao uy tín, mở rộng thị trường và phát triển bền vững. Với khả năng đảm bảo chất lượng, truy xuất nguồn gốc, quản trị rủi ro và cải thiện hiệu quả sản xuất, GLOBALG.A.P đem lại lợi thế cạnh tranh rõ rệt trong bối cảnh các thị trường quốc tế ngày càng khắt khe. Việc áp dụng chứng nhận này vì vậy là bước đi tất yếu để nông sản Việt Nam tăng giá trị, đáp ứng yêu cầu của nhà bán lẻ toàn cầu và xây dựng vị thế vững chắc trên bản đồ thương mại quốc tế.