Giảm phát thải KNK – Xây dựng chiến lược hướng tới phát triển bền vững
Thế giới đang đối mặt với thách thức lớn về biến đổi khí hậu. Cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 của Việt Nam chuyển thách thức thành mệnh lệnh hành động, đặc biệt đối với các lĩnh vực phát thải lớn. Do đó, giảm phát thải khí nhà kính (KNK) không còn là một lựa chọn “xanh” mà đã trở thành một yêu cầu bắt buộc. Việc xây dựng một lộ trình giảm phát thải KNK rõ ràng, khoa học không chỉ là tuân thủ pháp luật, mà còn giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động, nâng cao hiệu suất và vững bước trên con đường phát triển bền vững.
Khí nhà kính là gì? Giảm phát thải khí nhà kính là gì?
Khí nhà kính là các loại khí trong khí quyển cả tự nhiên và nhân tạo như: CO2, CH4, N2O, NF3,…,hấp thụ và phát ra bức xạ nhiệt làm Trái Đất nóng lên. Trong đó, phát thải khí nhà kính là hoạt động giải phóng khí nhà kính vào khí quyển, có thể từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch, hoạt động sản xuất, công nghiệp, khai thác hoặc từ việc sử dụng năng lượng như điện, nhiệt. Nồng độ khí nhà kính tăng cao là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng nóng lên toàn cầu và biến đổi khí hậu.
Giảm phát thải khí nhà kính hướng đến sử dụng hiệu quả tài nguyên, đưa ra các biện pháp và chiến lược nhằm giảm bớt lượng khí nhà kính được thải ra bầu khí quyển trong quá trình sản xuất, tiêu dùng và sinh hoạt hàng ngày. Quá trình này không chỉ giúp giảm áp lực lên môi trường mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống, hướng tới tương lai bền vững cho hành tinh và con người.
Tầm quan trọng trong việc xây dựng chiến lược giảm phát thải khí nhà kính
Xây dựng chiến lược giảm phát thải khí nhà kính không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc và là cơ hội chiến lược để doanh nghiệp Việt Nam phát triển. Doanh nghiệp chủ động trong việc đáp ứng các quy định quốc gia như Luật Bảo vệ Môi trường và Nghị định 06/2022/NĐ-CP về kiểm kê KNK, đồng thời giảm thiểu sự can thiệp từ cơ quan quản lý và chuẩn bị cho các chính sách môi trường ngày càng chặt chẽ trong tương lai. Xây dựng lộ trình giảm phát thải là sự chuẩn bị chiến lược để tận dụng cơ hội từ thị trường carbon nội địa đang hình thành theo Nghị định 119/2025/NĐ-CP. Doanh nghiệp thực hiện giảm phát thải hiệu quả hơn mức định mức do Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành sẽ có hạn ngạch dư thừa để bán trên sàn giao dịch tín chỉ carbon, tạo ra nguồn thu bổ sung và tài trợ cho các hoạt động giảm phát thải tiếp theo.
Doanh nghiệp nào cần xây dựng lộ trình giảm phát thải khí nhà kính?
Việc xây dựng lộ trình giảm phát thải khí nhà kính đang trở thành yêu cầu bắt buộc và xu hướng phát triển bền vững đối với nhiều doanh nghiệp. Cụ thể:
- Các doanh nghiệp thuộc danh mục bắt buộc kiểm kê khí nhà kính:
- Doanh nghiệp có mức phát thải khí nhà kính hàng năm từ 3.000 tấn CO2 tương đương trở lên hoặc tiêu thụ năng lượng từ 1.000 tấn dầu quy đổi/năm trở lên thuộc một số lĩnh vực nhất định như năng lượng, công nghiệp sản xuất vật liệu, xây dựng, giao thông vận tải, nông nghiệp…
- Các doanh nghiệp thuộc nhóm phát thải lớn theo ngành: Các ngành có tỷ trọng phát thải cao và tiềm năng giảm phát thải lớn như:
- Ngành Năng lượng (chuyển đổi sang năng lượng tái tạo).
- Công nghiệp nặng và Sản xuất (thép, xi măng, hóa chất, nhựa, dệt may, v.v.).
- Giao thông vận tải (chuyển đổi phương tiện, tối ưu hóa logistics).
- Nông nghiệp và Chăn nuôi (áp dụng mô hình canh tác và chăn nuôi bền vững).
- Các doanh nghiệp cần đáp ứng tiêu chuẩn “xanh” và hội nhập quốc tế:
- Các doanh nghiệp có sản phẩm xuất khẩu, đặc biệt sang thị trường có cơ chế định giá carbon ( cơ chế CBAM) hoặc chịu yêu cầu về Môi trường, Xã hội và Quản trị (ESG) từ nhà đầu tư, đối tác, khách hàng.
Giảm phát thải khí nhà kính: Lợi ích cho doanh nghiệp phát triển bền vững
Xây dựng lộ trình giảm phát thải khí nhà kính là nền tảng cho phát triển bền vững, mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp:
- Tối ưu hóa Quy trình: Quá trình kiểm kê và đánh giá phát thải giúp doanh nghiệp phát hiện các điểm lãng phí tài nguyên, rò rỉ nhiệt, từ đó tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao hiệu suất tổng thể.
- Nâng cao uy tín và giá trị thương hiệu: Các hoạt động sản xuất “xanh” giúp doanh nghiệp xây dựng hình ảnh tích cực, thu hút khách hàng và nâng cao lòng trung thành của họ.
- Thu hút đầu tư và tiếp cận vốn: Các nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến các doanh nghiệp có cam kết về môi trường, xã hội và quản trị (ESG). Giảm phát thải giúp doanh nghiệp thu hút vốn và tiếp cận các nguồn tài chính xanh.
- Tuân thủ quy định pháp luật: Giảm phát thải giúp doanh nghiệp tuân thủ các quy định ngày càng chặt chẽ về môi trường, tránh được các rủi ro pháp lý trong tương lai và tham gia vào thị trường tín chỉ carbon.
- Thúc đẩy đổi mới và hiệu quả hoạt động: Quá trình giảm phát thải thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ, cải thiện quy trình sản xuất và nâng cao hiệu quả hoạt động tổng thể.
- Tăng sức hút và giữ chân nhân tài: Nhiều lao động ưu tú muốn làm việc cho các công ty có trách nhiệm với xã hội và môi trường. Một chiến lược phát triển bền vững có thể giúp doanh nghiệp thu hút và giữ chân nhân tài tốt hơn.
- Mở ra cơ hội thị trường mới: Doanh nghiệp có thể phát triển các sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới dựa trên nền tảng bền vững, từ đó mở ra các cơ hội thị trường tiềm năng.
Kết luận
Triển khai chiến lược giảm phát thải khí nhà kính là nhiệm vụ chiến lược đối với doanh nghiệp Việt Nam, vừa là yêu cầu bắt buộc về mặt pháp lý, vừa là cơ hội để chuyển đổi mô hình kinh doanh và đạt lợi thế cạnh tranh bền vững. Bắt đầu xây dựng lộ trình giảm phát thải KNK ngay hôm nay chính là sự chuẩn bị tốt nhất cho tương lai cạnh tranh, xanh và bền vững của doanh nghiệp.
