EUDR – Giải pháp giúp doanh nghiệp không bị loại khỏi chuỗi cung ứng EU

Hãy tưởng tượng mỗi 60s chúng ta đang vĩnh viễn đánh mất một khu rừng nguyên sinh nhiệt đới có kích thước bằng 18 sân bóng đá. Đó không phải là thiên tai, mà là kết quả trực tiếp của sự chuyển đổi đất tàn khốc vì lợi ích nông nghiệp ngắn hạn—từ trang trại, đồng cỏ đến đồn điền công nghiệp.

Là thị trường tiêu thụ hàng đầu, Liên minh Châu Âu (EU) có trách nhiệm phải hành động. Sự ra đời của Quy định Chống Phá rừng EU (EUDR) vào năm 2023 chính là lời giải quyết, nhằm chuyển dịch các chuỗi cung ứng bền vững và ngăn chặn nhu cầu tiêu dùng EU thúc đẩy nạn phá rừng toàn cầu.

EUDR Là Gì? 3 Yêu cầu “sống còn” cho hàng hóa xuất khẩu

Quy định Chống Phá rừng của Liên minh Châu Âu (EUDR – Regulation (EU) 2023/1115) là một công cụ pháp lý quan trọng được thông qua vào ngày 31 tháng 5 năm 2023, nhằm giải quyết các tác động tiêu cực của hoạt động tiêu thụ và sản xuất của EU lên môi trường toàn cầu. EUDR được xây dựng như một phần không thể thiếu trong chiến lược bền vững rộng lớn hơn của khối, bao gồm Thỏa thuận Xanh của EU (EU’s Green Deal), Chiến lược Đa dạng sinh học 2030, và Chiến lược “Từ trang trại đến bàn ăn” (Farm to Fork Strategy).

EUDR

Một số yêu cầu cho hàng hóa xuất khẩu

Tại sao EUDR quan trọng?

EUDR quan trọng vì đây là bước đi chiến lược của Liên minh châu Âu trong nỗ lực chống phá rừng và thúc đẩy thương mại bền vững toàn cầu. Quy định này nhằm cắt đứt mối liên hệ giữa tiêu dùng quốc tế và nạn phá rừng – nguyên nhân chiếm hơn 90% diện tích rừng bị mất trên thế giới theo FAO. EUDR đặt ra tiêu chuẩn mới yêu cầu các sản phẩm lưu thông tại EU phải truy xuất được nguồn gốc và chứng minh hợp pháp, qua đó nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm và quản trị trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Đồng thời, quy định này hỗ trợ EU thực hiện Thỏa thuận Xanh châu Âu và các Mục tiêu Phát triển Bền vững, tạo hiệu ứng lan tỏa khi nhiều quốc gia khác đang tham khảo mô hình tương tự để xây dựng nền kinh tế không phá rừng.

Phạm vi hàng hóa và sản phẩm phái sinh bắt buộc

Phạm vi của EUDR rộng hơn đáng kể so với EUTR, bao gồm một danh sách chi tiết các mặt hàng và các sản phẩm phái sinh của chúng. Tổng cộng có bảy nhóm hàng hóa chính thuộc diện kiểm soát:

  • Gỗ
  • Gia súc
  • Ca cao
  • Cà phê
  • Dầu cọ
  • Cao su
  • Đậu nành

EUDR

Phạm vi hàng hóa 

Các sản phẩm phái sinh được chế tạo hoặc chứa các mặt hàng này cũng phải tuân thủ EUDR. Ví dụ, da(gia sức), sô cô la, lốp xe và đồ nội thất đều phải đáp ứng các tiêu chí quy định. Quy định này áp dụng đồng nhất cho tất cả các hàng hóa này, bất kể chúng được sản xuất ở đâu — trong phạm vi EU hay tại các quốc gia bên ngoài.

Để được bán hoặc xuất khẩu ra khỏi thị trường EU, các sản phẩm này phải đáp ứng ba điều kiện sau:

  • Chúng phải KHÔNG gây phá rừng.
  • Chúng được sản xuất tuân thủ các luật pháp liên quan của quốc gia xuất xứ.
  • Chúng được bao phủ bởi tuyên bố thẩm định , chứng minh rằng công ty đã kiểm tra nguồn gốc và đảm bảo các sản phẩm đáp ứng các yêu cầu của EUDR.

Điều này có nghĩa là các doanh nghiệp phải chứng minh rằng bất kỳ mặt hàng nào thuộc phạm vi EUDR đều không được sản xuất trên đất đã bị phá rừng cũng như không góp phần vào suy thoái rừng sau ngày giới hạn 31 tháng 12 năm 2020.

Đối tượng phải tuân thủ EUDR

Quy định EUDR áp dụng đối với các doanh nghiệp nhập khẩu hay xuất khẩu hàng hóa thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định trong thị trường Liên minh châu Âu (EU), bất kể sản phẩm có nguồn gốc từ các quốc gia EU hay ngoài EU.

Quy định phân loại hai nhóm chủ thể cần tuân thủ các nghĩa vụ sau:

  • Nhà vận hành: Bất kỳ cá nhân hoặc pháp nhân nào lần đầu tiên đưa sản phẩm ra thị trường EU hoặc xuất khẩu sản phẩm đó.
  • Nhà kinh doanh: Bất kỳ cá nhân hoặc pháp nhân nào, không phải là nhà vận hành, thực hiện việc cung cấp sản phẩm trên thị trường.

Các nghĩa vụ và thời điểm thực hiện có thể khác nhau tùy thuộc vào việc nhà vận hành có phải là doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) hay không. Theo quy định, SME được xác định là doanh nghiệp đáp ứng ít nhất hai trong ba tiêu chí sau:

  • Số lượng nhân viên trung bình không vượt quá 250 người
  • Doanh thu thuần dưới 50 triệu EURO
  • Tổng tài sản trên bảng cân đối kế toán dưới 25 triệu EURO

EUDR ảnh hưởng đến nhiều ngành và thị trường, đặc biệt là các lĩnh vực có chuỗi cung ứng liên quan đến hàng hóa như gỗ, gia súc, ca cao, cà phê, dầu cọ, cao su và đậu nành, cùng các sản phẩm dẫn xuất.

Các ngành chịu tác động trực tiếp và cần đặc biệt lưu ý bao gồm:

  • Hàng tiêu dùng và bán lẻ: Liên quan đến nhiều sản phẩm có nguồn gốc từ hàng hóa thuộc EUDR, với chuỗi cung ứng phức tạp và toàn cầu.
  • Nông nghiệp, chăn nuôi và lâm nghiệp: Là nguồn tác động chính đến nạn mất rừng, cần bảo đảm truy xuất nguồn gốc và tuân thủ pháp lý trong sản xuất.
  • Ô tô: Bị ảnh hưởng do sử dụng cao su và da thuộc trong lốp xe, ghế da, cùng các dẫn xuất dầu cọ trong quy trình sản xuất.
  • Hóa chất, dược phẩm và sản xuất công nghiệp: Chịu tác động gián tiếp thông qua việc sử dụng dẫn xuất dầu cọ như glycerol và rượu béo công nghiệp trong sản xuất.

Những lợi ích mà EUDR đem lại cho doanh nghiệp

Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) có hiệu lực từ cuối năm 2025, quy định bắt buộc hàng hóa vào EU phải chứng minh không gây phá rừng. Bên cạnh yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt, EUDR mở ra nhiều lợi thế cho doanh nghiệp. Việc áp dụng sớm EUDR giúp nâng cao năng lực quản trị chuỗi cung ứng, gia tăng độ tin cậy thương hiệu và tạo động lực cải tiến bền vững lâu dài. Dưới đây là các khía cạnh chính của lợi ích chung mà EUDR mang lại cho doanh nghiệp.

EUDR

Một số lợi ích của EUDR cho doanh nghiệp

  • Nâng cao uy tín và thương hiệu: Doanh nghiệp thể hiện cam kết phát triển bền vững, tăng lòng tin với khách hàng và đối tác toàn cầu. khảo sát PwC 2024 cho thấy hơn 80% người tiêu dùng sẵn sàng trả thêm trung bình 9,7% cho sản phẩm sản xuất bền vững.
  • Mở rộng thị trường quốc tế: EUDR là “vé thông hành” giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường EU và các nước có tiêu chuẩn môi trường cao như Mỹ, Anh, Nhật. Ví dụ: doanh nghiệp cao su Việt Nam đã xuất khẩu thành công sang nhiều thị trường lớn nhờ tuân thủ EUDR.
  • Cải thiện quản lý chuỗi cung ứng: Doanh nghiệp xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc toàn diện, tăng minh bạch, chủ động kiểm soát rủi ro và tối ưu vận hành.
  • Giảm thiểu rủi ro pháp lý và hoạt động: Tránh các hình phạt nghiêm trọng như phạt 4% doanh thu EU, đồng thời đảm bảo hoạt động ổn định, không gián đoạn do vi phạm chuỗi cung ứng.
  • Thu hút đầu tư và đối tác bền vững: Tuân thủ EUDR là minh chứng mạnh mẽ cho năng lực ESG, giúp doanh nghiệp hấp dẫn hơn với các nhà đầu tư xanh, tổ chức tài chính và đối tác toàn cầu.
  • Tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn: Tối ưu hóa quy trình, giảm chi phí, nâng cao năng lực vận hành và định vị thương hiệu khác biệt trong thị trường đang chuyển dịch mạnh về phát triển bền vững.

Tổng Kết 

Trong bối cảnh toàn cầu chuyển mình hướng tới phát triển bền vững, EUDR đóng vai trò trung tâm trong việc thúc đẩy các doanh nghiệp chú trọng hơn vào vấn đề chống phá rừng và trách nhiệm xã hội. Các chính sách của châu Âu không chỉ là rào cản mà còn là cơ hội lớn để các doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, thích nghi nhanh chóng và khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế. Để thực hiện điều này, các doanh nghiệp cần nhìn nhận các giải pháp giúp cho doanh nghiệp không bị loại khỏi chuỗi cung ứng EU như một chìa khóa vàng, giúp tận dụng lợi thế cạnh tranh, giữ vững và mở rộng thị trường xuất khẩu trong thời kỳ mới.